Bệnh nhân nữ, sinh năm 2002, có tiền sử chơi thể thao. Sau một chấn thương gối phải, bệnh nhân xuất hiện sưng đau gối và cảm giác sụm gối khi đi lại.
MRI khớp gối ghi nhận tình trạng bán trật xương bánh chè kèm tổn thương/đứt dây chằng bánh chè đùi trong (MPFL) – một dây chằng quan trọng giúp giữ xương bánh chè không bị trượt ra ngoài.
Tại sao tổn thương MPFL có thể gây sụm gối?
MPFL (Medial Patellofemoral Ligament – dây chằng bánh chè đùi trong) đóng vai trò quan trọng trong việc giữ bánh chè ổn định, đặc biệt khi gối bắt đầu gấp.
Khi MPFL bị đứt sau chấn thương, xương bánh chè có thể bán trật hoặc trật ra ngoài, khiến người bệnh có cảm giác:
- Đau và sưng gối sau chấn thương.
- Cảm giác bánh chè lỏng, không vững.
- Sụm gối hoặc lo lắng khi chạy, đổi hướng.
- Khó quay lại các môn thể thao có động tác xoay, đổi hướng nhanh.
Ở người trẻ, đặc biệt là người chơi thể thao, nếu tình trạng mất vững bánh chè kéo dài có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động.
Phẫu thuật tái tạo MPFL bằng gân chân ngỗng tự thân
Với tình trạng bán trật xương bánh chè và đứt MPFL gây mất vững, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng bánh chè đùi trong (MPFL).
Gân chân ngỗng tự thân được sử dụng làm mảnh ghép tái tạo dây chằng.
Mục tiêu của phẫu thuật là:
Khôi phục cấu trúc giữ bánh chè → tái lập sự vững của bánh chè → giúp bệnh nhân trở lại vận động và thể thao.
Hình ảnh X-quang sau phẫu thuật cho thấy hệ thống cố định mảnh ghép ở vị trí phù hợp, xương bánh chè giữ được vị trí ổn định.
Kết quả sau gần 2 năm
- Đi lại bình thường.
- Không còn cảm giác sụm gối.
- Xương bánh chè vững.
- Có thể ngồi xổm bình thường.
- Không hạn chế đáng kể các hoạt động sinh hoạt.
- Có thể trở lại chơi thể thao tốt.
- X-quang kiểm tra cho thấy tình trạng sau tái tạo ổn định.
Mất vững xương bánh chè: Không nên chủ quan
- Ở người trẻ chơi thể thao, tình trạng trật hoặc bán trật xương bánh chè tái diễn không chỉ gây đau và hạn chế vận động mà còn có thể làm tăng nguy cơ tổn thương sụn khớp bánh chè – đùi.
- Khi có các triệu chứng như sụm gối, cảm giác bánh chè bị trượt, đau/sưng sau chấn thương hoặc trật bánh chè, người bệnh nên được khám chuyên khoa chấn thương chỉnh hình và đánh giá bằng X-quang, MRI khi cần thiết.
- Tùy từng trường hợp, điều trị có thể bao gồm phục hồi chức năng, tăng cường cơ quanh gối hoặc phẫu thuật tái tạo MPFL khi có chỉ định.
Thông điệp từ ca bệnh
- Tái tạo MPFL đúng chỉ định có thể giúp phục hồi sự vững chắc của xương bánh chè, giảm tình trạng sụm gối và tạo điều kiện để người bệnh trẻ trở lại các hoạt động thể thao.
