Viêm cột sống dính khớp thường được biết đến với triệu chứng đau lưng, đau cột sống. Tuy nhiên trên thực tế bệnh có thể khởi phát không điển hình đặc biệt là ở nữ giới có thể biểu hiện triệu chứng ở khớp tay chân và gân khiến việc chẩn đoán dễ bị bỏ sót.
Trường hợp bệnh nhân thực tế
Bệnh nhân nữ, sinh năm 1992, đến khám vì đau nhiều khớp lớn như vai, khuỷu tay, gối; kèm tê tay và đau lan xuống chân. Các triệu chứng này kéo dài nhiều tháng, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày. Điều đáng lưu ý là bệnh nhân chỉ đau nhẹ vùng cổ và lưng, nên ban đầu không nghĩ đến bệnh lý cột sống. Ngoài ra, bệnh nhân còn đau rõ tại các điểm bám gân quanh khuỷu tay, khuỷu tay trái bị đơ và hạn chế vận động. Trong gần 6 tháng trước đó, bệnh nhân được chẩn đoán là viêm dây thần kinh và điều trị bằng thuốc giảm đau thần kinh, tuy nhiên hiệu quả rất hạn chế.
Khi đến thăm khám tại Phòng khám Y khoa Cần Thơ, bệnh nhân được tiếp cận lại theo hướng bệnh lý cơ xương khớp mạn tính. Các kết quả hình ảnh như X-quang khớp, cột sống và MRI cột sống cổ – lưng chưa ghi nhận tổn thương rõ ràng. Kết quả xét nghiệm ghi nhận tốc độ lắng máu tăng (gợi ý tình trạng viêm) và HLA-B27 dương tính (một yếu tố thường gặp ở bệnh nhân viêm cột sống dính khớp). Kết hợp giữa triệu chứng viêm khớp ngoại vi, viêm điểm bám gân và kết quả xét nghiệm, các bác sĩ tại Phòng khám Y khoa Cần Thơ đã đưa ra chẩn đoán: Viêm cột sống dính khớp thể ngoại vi.
Tiêu chuẩn ASAS 2009 (giúp chẩn đoán trong giai đoạn sớm ngay cả khi hình ảnh học còn bình thường):
- HLA-B27 dương tính
- Kèm theo ít nhất 2 đặc điểm như:
- Viêm khớp ngoại vi
- Viêm điểm bám gân
- Các chỉ số viêm tăng
- Điều trị giảm đau thông thường kém hiệu quả
Sau 2 tuần được chẩn đoán và điều trị đúng hướng, bệnh nhân đã cải thiện triệu chứng rõ rệt: giảm đau nhiều, khuỷu tay bớt đơ, vận động và sinh hoạt hằng ngày thuận lợi hơn. Điều này cho thấy chẩn đoán sớm và điều trị đúng có vai trò quyết định trong việc cải thiện chất lượng sống và hạn chế biến chứng lâu dài.
Lời khuyên cho cộng đồng
Hãy nghĩ đến khả năng viêm cột sống dính khớp thể ngoại vi ngay cả khi X-quang hoặc MRI chưa phát hiện bất thường. Nên khám chuyên khoa cơ xương khớp sớm nếu bạn có các dấu hiệu sau:
- Đau nhiều khớp kéo dài, nhất là khớp tay chân
- Đau tại các vị trí bám gân (khuỷu tay, gót chân, gối…)
- Cứng khớp buổi sáng
- Điều trị giảm đau thông thường không hiệu quả
- Kèm tê tay chân hoặc đau lan theo đường thần kinh
